Senior care

Senior care in de praktijk

Edita, stierf op de leeftijd van 19 jaar en 7 maanden. Wij houden ons in Dierenkliniek Zuiderkaag zeer intensief met Senior Care bezig: zorg op maat voor de oudere hond en natuurlijk de oudere kat. Informeer hiernaar bij de dierenartsen of assistenten van onze kliniek.  Overigens is dit stuk ook zeer interessant voor de ouder wordende mens om te lezen. De veranderingen die zich in ons lichaam afspelen tijdens het ouder worden, verschillen niet veel van die bij onze honden en onze katten. In de tekst spreken we steeds over honden, u kunt hier ook steeds katten lezen, of, zo u wilt:  mensen.

Tijdens het verouderingsproces ondergaan dieren verscheidene veranderingen in hun lichaam en conditie die een optimaal functioneren in de weg staan. Voeding is een uitstekend hulpmiddel om deze problemen te reguleren en uw dier zo lang mogelijk in goede conditie te houden. Het is zeer zinvol om met uw senior hond regelmatig langs te komen in onze kliniek voor bloedcontroles, urineonderzoek en algeheel onderzoek. Wij noemen dit de Senioren Check. Wij zullen er met het hele team alles aan doen om uw dier een zo onbezorgd mogelijke oude dag te bezorgen.
Het doel van Senior Care, zorg voor de senior hond en kat, moet zijn om de kwaliteit van het leven van het oudere gezelschapsdier zo optimaal mogelijk te maken door de toepassing van preventieve gezondheidszorg (preventief = voorkomend (ziekteproblemen te voorzien en daarmee te voorkomen).  In het verleden reageerde men op ziektes bij oudere dieren wanneer ze al bestonden, dus vaak te laat. Tegenwoordig proberen wij  de problemen liever voor te zijn. Het uitvoeren van het Senior Care programma in onze praktijk is een actieve benadering van de gezondheidszorg voor oudere gezelschapsdieren, waarbij de nadruk ligt op voorlichting van de eigenaar, ziektepreventie, vroegtijdige opsporing en tijdig ingrijpen.

Een goed opgesteld diergeneeskundig Senior Care programma omvat vier hoofdpunten:
1. Een volledig onderzoek van de gezondheidstoestand van de patiënt (opsporing).
2. Het bespreken van alle bevindingen betreffende de gezondheid van het dier met de eigenaar.
3. Het opstellen van een specifiek plan van maatregelen op korte en lange termijn en het geven van adviezen.
4. Follow-up.

Algemeen over de oudere hond
Honden komen in de levensfase van oudere hond tijdens het laatste een derde gedeelte van hun verwachte levensduur. De leeftijd waarop zij deze levensfase bereiken hangt samen met het lichaamsgewicht. Uiteraard betreft dit een gemiddelde en is het ook sterk dierafhankelijk:
* klein (< 10 kg)   8 jaar
* middelgroot (11-25 kg)  7 jaar
* groot (26 + kg)   6 jaar
De gemiddelde leeftijd van honden is met 25% toegenomen de laatste 30 jaar, van 4.8 tot 6 jaar. De totale hondenpopulatie in Nederland omvat 1.2 miljoen dieren, ongeveer 1/3 deel valt in de categorie ‘oudere hond’.

Voor katten geldt dat we vanaf 7 jaar problemen met de bloeddruk zien; regelmatige checks zijn aan te raden. Katten zijn senior vanaf een leeftijd van 11 jaar en vallen binnen de geriatrische categorie wanneer ze boven de 15 jaar zijn.


 


Wij hanteren een stap-voor-stap benadering om het baasje te laten zien dat hun hond of kat een ‘ouder dier’ is. Wij vinden het heel belangrijk dat een eigenaar  weet dat zijn dier tot de Senior categorie behoort, omdat deze leeftijdscategorie speciale eisen stelt aan de verzorging.

1. Wij bespreken de leeftijdscategorie.
2. Maken een leeftijdsvergelijking met de mens.
3. Wij maken het baasje bewust van de onvermijdelijke veranderingen die plaatsvinden tijdens het verouderingsproces: zoals
* Achteruitgang van lever en gal. Het percentage vet in de lever neemt toe, er is sprake van een verhoogde bindweefselvorming in de lever en de galproductie afgifte neemt af: minder functioneel leverweefsel.
* Veranderingen in de nieren. Afgenomen gewicht in de nieren, littekenvorming in merg en schors, afgenomen filtratievermogen van het functionele weefsel en minder functioneel weefsel. Na verloop van tijd: nierinsufficiëntie en verlies van nierfunctie. In tegenstelling tot opvattingen in het verleden blijkt niet de hoeveelheid eiwit in de voeding een rol bij de achteruitgang van de nieren te spelen, maar de hoeveelheid fosfor (P) in de voeding.
* Cardiovasculaire effecten (hart en bloedvaten). Klepfibrose (verbindweefseling van de kleppen in het hart, waardoor kleppen kunnen gaan lekken), hartspierontsteking (onder andere uit tandvleesontstekingen) en een afgenomen hartspierfunctie. Verminderd uithoudingsvermogen: aanpassing energie inname essentieel en begeleiding cardiovasculair lijden.
* Stofwisseling in rust (BS) vertraagt. Spierweefsel (niet-vet lichaamsweefsel) neemt af en de hoeveelheid lichaamsvet neemt toe: dit vereist veranderingen in de voeding.  Studies tonen aan dat oudere dieren in feite kunnen profiteren van een voeding met een hoog eiwitgehalte doordat spiermassa toeneemt of behouden blijft, zodat zij in staat zijn fysiek actief te blijven. De totale dagelijkse energiebehoefte kan met wel 30-40% afnemen, waardoor veranderingen in de energie-inname noodzakelijk zijn.
* Verandering van immuunsysteem (afweer wordt slechter). Immuuncellen zijn minder goed in staat te reageren op prikkels en de opslag van de natuurlijke anti-oxidant vitamine E neemt af: verhoogd risico van ziekte, infectie en tumoren bij de oudere patiënt.
* Veranderingen in de darmflora. Ziekteverwekkende bacteriën krijgen de overhand boven niet-ziekteverwekkende bacteriën. Veel lagere hoeveelheid lactobacilli en bifidobacteria: essentieel voor het goed functioneren van het maagdarmkanaal.
* Conditie van huid en vacht. Deze kan negatief worden beïnvloed omdat het oudere dier niet goed in staat is om de vetzuren omega-6 en gamma-linoleenzuur (GLA) te produceren. GLA is een essentiële stap in het stofwisselingsproces en is belangrijk voor het behoud van de juiste balans in de ontstekingsreactie. Conditie van huid en vacht zullen achteruitgaan, zodat GLA supplement in de voeding noodzakelijk is.
* Farmacologische (betreffende medicatie) veranderingen in opname, verspreiding door het lichaam, omzettingen en uit het lichaam verwijderen van medicijnen geven aanleiding tot zorg over de toediening en dosering van medicijnen.
4. Eigenaren worden zich bewust van de noodzaak van extra zorg voor hun oudere c.q. senior dier wanneer hij goed geïnformeerd wordt.
5. Eigenaar wordt bewust van ouderdomssymptomen, zodat hij adequaat kan reageren met een bezoek aan de dierenarts.

Uit het bovenstaande blijkt al dat het essentieel is om uw oudere dier te ondersteunen met uitgebalanceerde voeding om:
* De verhouding tussen vet en spieren zo optimaal mogelijk te houden.
* Het afweerapparaat (immuunsysteem) te ondersteunen.
* Het maagdarmkanaal optimaal te houden.
* De huid en de vacht te verbeteren.

Er zijn door diverse fabrikanten speciale senior care voeders ontwikkeld om het ouder worden zo goed mogelijk te laten verlopen.

Voordelen van senior voedingsproducten voor hond en kat
1. Behoud van spiermassa door optimaal gehalte aan dierlijke eiwitten van hoge kwaliteit.
2. Aangepast aan verlaagde energiebehoefte door verlaagd gehalte aan dierlijke vetten van hoge kwaliteit.
3. Helpt een gezonde darmflora in stand te houden door bepaalde essentiële bestanddelen.
4. Ondersteunt het immuunsysteem door een verhoogd gehalte aan vitamines en mineralen. Bevordert een gezonde huid en vacht. Vermindert ontstekingen door een speciale combinatie van essentiële vetzuren.
5. Bevordert een gezonde huid en vacht en vermindert ontsteking door een speciale combinatie van essentiële vetzuren.

Leeftijd afhankelijke ziektes bij het ouder wordende dier
Naarmate honden ouder worden maken veranderingen in hun lichaam veranderingen in hun algemene gezondheidszorg en verandering van voeding noodzakelijk. De voeding voor het oudere dier is erop gericht zijn verouderde lichaamssystemen te ondersteunen en waar mogelijk een aantal van de daarmee samenhangende veranderingen te compenseren. De doeleinden van ondersteuning met een senior dieet zijn:
* bijdragen aan verlenging van de levensduur van het dier
* ondersteunen van orgaansystemen die niet meer optimaal functioneren
* helpen het risico van ziekte te verminderen
* het behouden van een optimale conditie en een optimaal welzijn.

Uit het voorgaande kan de geïnteresseerde lezer zelf al de gebieden halen waarbij goede voeding een ondersteunende rol kan spelen bij oudere honden
* Gezondheid van de gewrichten: achteruitgang van gewrichten verminderen door omega-6 en omega-3 vetzuren in de optimale verhouding in de voeding te doen. Hierdoor zullen ontstekingsproblemen verminderen in een verouderd gewricht dat minder goed functioneert en pijnlijk kan worden door degeneratie (artrose). Tevens wordt het natuurlijke genezingsproces bevordert.
* Gewichtsregulering: overgewicht kan gereguleerd worden door toevoeging van carnitine en vitamine A. L-carnitine verhoogt het tempo van omzetting van vetzuren, vitamine A maakt gewichtstoename minder waarschijnlijk. Verder zijn uitgebalanceerde hoeveelheden chroom, vezel en een optimale koolhydraten hoeveelheid noodzakelijk om het glucosemetabolisme (suiker omzettingen en benutting door het lichaam) zo optimaal mogelijk te laten verlopen; hierdoor zal ook weer het verlies van lichaamsvet bevordert worden.
* Omloopsnelheid van eiwitten: verhoogde eiwitinname is noodzakelijk om omloopsnelheid verhoging bij oudere dieren te compenseren waardoor minder spierverval optreedt en er een constante bron van essentiële vetzuren aanwezig is. Hierdoor herstellen weefsels en het afweer systeem beter.
* Immuunsysteem: normaal gesproken houden anti-oxidanten van het eigen lichaam vrije radicalen die voor celschade zorgen onder controle. Anti-oxidanten zijn essentieel voor het behoud van de afweer en om cellen tegen het ontstaan van kanker te beschermen (door mutaties). Bij oudere dieren echter zijn lagere gehaltes anti-oxidanten in het lichaam aangetroffen, en in voeding voor oudere dieren moeten deze componenten derhalve toegevoegd worden (zoals: vitamine E, beta caroteen en luteïne).
* Huid en vacht: tijdens de veroudering neemt het calciumgehalte van de huid toe terwijl de hoeveelheid elastisch weefsel vermindert (en daar weten wij alles van), waardoor de huid droger en minder elastisch wordt. Verlies van elasticiteit kan leiden tot hyperkeratose (verdikking van de huid). Atrofie (verdwijnen) van haarzakjes leidt tot kale plekken en witte haren zijn het gevolg van verlies van pigmentcellen. Het voorkomen van chronische huidziekten en huidtumoren neemt toe. De productie van belangrijke vetzuren, o.a. GLA, neemt af door een verandering in de leverfunctie op oudere leeftijd. Voeding voor senior dieren moet derhalve eiwitten van zeer hoge kwaliteit bevatten. Verder zijn essentiële vetzuren noodzakelijk, bij voorkeur in een juiste verhouding van Omega-6 en Omega-3 vetzuren (5:1 tot 10:1), en eveneens GLA voor verjonging van de huid en behoud van vocht in de huid en voor ondersteuning van het natuurlijke genezingsproces.
* Gezondheid van de darmen: het opname vermogen van voedingsstoffen verandert niet wezenlijk, wel verandert de samenstelling van de darmflora; het schuift op naar de verkeerde bacteriën. We zien ook regelmatig peristaltiek  problemen van het maagdarmkanaal optreden (beweeglijkheid van het maagdarmkanaal wordt minder). Voldoende vezelrijke voeding bevordert een optimaal darmmilieu.

De Boog 74
1741 MT Schagen
T:  0224 - 218 997
E: info@dkzuiderkaag.nl