slideshow_07.jpg

De sterilisatie uw hond

Er zijn erg veel verschillende meningen over wat nu het beste moment is om uw hond te laten steriliseren dan wel castreren. Met die hierna volgende informatie zullen wij proberen hier wat duidelijkheid in te scheppen en u van een goed advies te voorzien.

Het steriliseren van een teef
In de volksmond wordt het laten steriliseren van een teef, ook wel ‘helpen’ genoemd, een betere benaming is eigenlijk castreren. Dit vanwege het feit dat steriliseren eigenlijk het onderbinden van een structuur betekent (eileider). Deze term is eigenlijk afkomstig uit de humane geneeskunde. Wat er feitelijk gebeurt, is het verwijderen van de eierstokken (OVE), nadat de bloedtoevoer is onderbonden; er wordt dus iets verwijderd. Vandaar dat castreren bij teven ook een betere benaming zou zijn; wij volgen in de praktijk de praktisch ‘volksmond’ benaming: sterilisatie, omdat we steevast voor gek versleten worden wanneer we het over de castratie van een teef hebben. ‘Maar, mijn hond is een vrouwtje hoor!!’, wanneer je dat elke dag 5-10 keer hoort, stap je al snel weer over op de term die iedereen kent en snapt: sterilisatie. Een enkele keer verwijderen we niet alleen de eierstokken, maar moeten we ertoe overgaan de volledige baarmoeder ook te verwijderen (OVH). Dit is slechts noodzakelijk wanneer er afwijkingen aan de baarmoeder aanwezig zijn, zoals bijvoorbeeld een ontsteking of een tumor. Gelukkig hebben we zelden te maken met de laatste complicatie.

Waarom wordt niet de gehele baarmoeder eruit gehaald?
Dit wordt niet gedaan omdat het feitelijk niet nodig is. De operatie is zwaarder, omdat de snede in de buik dan groter gemaakt dient te worden en de ophangbanden doorgescheurd moeten worden. Het post-operatieve ongemak van de patiënt zal daardoor groter zijn en het herstel duurt dan ook langer. Door het verwijderen van alleen de eierstokken  neem je de hormonale invloed weg, en dat is het doel van deze operatie.

Voordelen van steriliseren
- Er wordt een afname gezien van het risico op kwaadaardige melkkliertumoren op oudere leeftijd, wanneer de ingreep voor de 1e loopsheid wordt gedaan is dit risico zelfs kleiner dan 1%.  Dit percentage stijgt naar 7% wanneer de ingreep tussen de 1e en 2e loopsheid wordt gedaan. Het voorkomend effect op het ontstaan van melkkliertumoren treedt niet meer op wanneer de ingreep na een leeftijd van 2.5 jaar wordt gedaan, of na de derde loopsheid. Het risico is dan inmiddels gesteven naar 25%. Dit wil uiteraard niet zeggen dat uw hond per definitie melkkliertumoren zal krijgen wanneer u uw hond niet laat steriliseren. Echter het risico is groter.
- Het risico van het ontstaan van hormonaal geïnduceerde goedaardige melkkliertumoren reduceert u naar vrijwel 0%.
- Na het steriliseren bestaat er geen risico meer op het ontwikkelen van een baarmoederontsteking (pyometra).
- Er is duidelijk een vermindering van de kans op het ontwikkelen van suikerziekte.

Nadelen van steriliseren
-  Er bestaat een vergrote kans op het ontwikkelen van urine incontinentie. Dit heeft te maken met het feit dat door het verwijderen van de eierstokken, de invloed van de vrouwelijke hormonen wegvalt, met name van oestrogenen. De oestrogenen zorgen ervoor dat de weerstand in de urinebuis (dit is de buis die de urine van de blaas naar buiten voert, de urethra) in stand wordt gehouden. Door het wegvallen van dit hormoon, kan de weerstand in de urinebuis verlagen en de hond druppelsgewijs urine gaan verliezen, meestal in slaap of liggende positie. Het incontinent worden, wordt gezien bij 5-20% van de teven die gesteriliseerd zijn. De incontinentie wordt meestal binnen 3- 5 jaar na de ingreep waargenomen, maar kan ook pas na 9-10 jaar optreden. Voor het ontwikkelen van incontinentie maakt het niet uit of alleen de eierstokken of zowel de eierstokken inclusief de baarmoeder worden verwijderd. Honden met een volwassen gewicht boven de 20 kg hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van incontinentie, tevens bestaat er een lijst met risicorassen. Van de volgende rassen wordt een verhoogd risico vermeld: Boxer, Dobermann, dwergpoedel, Old English Sheepdog, Weimaraner, Riesenschauzer, Rottweiler, Bouvier en Ierse Setter. Urine incontinentie is een vervelend probleem wanneer het optreedt, maar is over het algemeen wel goed te behandelen met medicijnen.
- Een tweede nadeel van steriliseren is dat het lichaamsgewicht van de teef wat kan gaan toenemen. Dit heeft u als eigenaar echter vooral zelf in de hand, dus eigenlijk kunnen we niet van een echt nadeel spreken. Het beste is het om het gewicht van uw hond goed in de gaten te houden, door uw hond regelmatig te wegen. Daarvoor mag u te allen tijde even binnen lopen. Indien noodzakelijk kan dat het voederschema van uw hond worden aangepast. Zeker in de beginperiode na de sterilisatie is het belangrijk om goed het gewicht in de gaten te houden. Het stofwisselingsniveau en de eetbehoefte van uw hond veranderen beide na de sterilisatie, en in het begin zal u samen uw dier een nieuwe balans moeten zoeken in de hoeveelheid voeding en het lichaamsgewicht.
- Gedragsveranderingen worden eigenlijk alleen waargenomen bij teven die erg dominant zijn. Zij kunnen na de ingreep nog dominanter worden. Dit is zeker iets waar u rekening mee dient te houden.
- Ten slotte kunnen er bij bepaalde rassen vachtveranderingen optreden, de zogeheten puppy coat kan ontstaan. Dit wordt met name gezien bij Cocker Spaniels, Afghaanse Windhonden en New Foundlanders.

Op welke leeftijd kan ik mijn teef het beste laten steriliseren?
Over het beste tijdstip wordt veelvuldig gediscussieerd, vóór of na de 1e loopsheid?
- Het voordeel van steriliseren vóór de 1e loopsheid ten opzichte van na de 1e loopsheid is dat het risico op het ontstaan van kwaadaardige melkkliertumoren beduidend kleiner is: < 1% tegen 7%.
- Het nadeel is van steriliseren voor de 1e loopsheid ten opzichte van een sterilisatie na de 1e loopsheid is, dat het risico op het ontwikkelen van incontinentie wat groter is. Zeker wanneer uw hond tot de risicorassen behoort, dan wel een volwassen gewicht zal bereiken van boven de 20 kg. Dit risico is 9.8% voor het ontwikkelen van incontinentie wanneer de ingreep vóór de 1e loopsheid wordt gedaan ten opzichte van 3.7% bij een ingreep na de 1e loopsheid. Er wordt hier uiteraard over risico’ s gesproken, dat wil niet per definitie zeggen dat uw hond incontinent zal worden. Het risico na de 1e loopsheid is wat kleiner, doordat het urinewegstelsel een betere rijping kan ondergaan door hormonale (oestrogene) invloeden.

Advies
Wanneer uw hond tot de risicorassen voor urine incontinentie behoort, dan wel een volwassen gewicht zal bereiken van boven de 20 kg adviseren wij om haar eerst 1x loops te laten worden en dan pas tot sterilisatie over te gaan. Dit met het oog op bovenbesproken incontinentie problematiek. Het risico op het ontwikkelen van melkkliertumoren op oudere leeftijd is dan wel iets groter. Uiteraard kunnen wij deze afweging niet beslissend maken, dit zal altijd in overleg met u als eigenaar moeten gebeuren.
Wanneer een teef niet tot de risicorassen van urine incontinentie behoort, dan wel een volwassen gewicht zal bereiken van minder dan 20 kg, is ons advies om haar vóór de 1e loopsheid te steriliseren. We kunnen geen garanties geven over het wel dan niet ontwikkelen van incontinentie, maar bij deze honden wordt het zelden waargenomen met uitzondering van de Dwergpoedel.

Wat is het beste moment waarop ik mijn teef kan laten steriliseren?
Wanneer u de keuze heeft gemaakt om uw hond te laten steriliseren, kan dat dus veelal al vóór de 1e loopsheid gedaan worden. Gemiddeld genomen worden de meeste teefjes tussen de 7-14 maanden voor het eerst loops. Wanneer u ervoor kiest om het vóór de 1e loopsheid te laten doen, dan kunt u de ingreep het beste tussen 6-7 maanden leeftijd laten doen. Indien u ervoor kiest om het op latere leeftijd te laten doen, dan is het beste moment daarvoor tussen 2 loopsheden in. Een teef wordt meestal 2 x per jaar loops, enkele rasuitzonderingen daargelaten. Dit betekent dat u bij aanvang van de loopsheid dan nog ongeveer 3 maanden wacht alvorens de ingreep wordt gedaan. De reden hiervoor, heeft te maken met het feit dat de baarmoeder dan minder doorbloed en gezwollen is, waardoor het operatierisico kleiner is. Het geslachtsapparaat bevindt zich 3 maanden na de loopsheid in de meest rustige fase.

Als ik mijn teef niet wil laten steriliseren, wat zijn dan de mogelijkheden?
Hiervoor zijn diverse mogelijkheden aan te geven. Naast het steriliseren, bestaat er ook een medicamenteuze behandeling om te voorkomen dat uw hond loops wordt. Er bestaan hier diverse medicijnen voor. Deze medicijnen bevatten verschillende hoeveelheden vrouwelijke geslachtshormonen. Door de invloed van deze hormonen wordt voorkomen dat de hond loops wordt. Het beste moment voor toedienen is 1 maand voor de te verwachten loopsheid. Het mag tot aan het begin van de loopsheid worden gegeven, dit is echter niet aan te bevelen. Daar het risico op het toch nog succesvol dekken toeneemt, vaak met een verlengde dracht tot gevolg. Bovendien neemt het risico voor het ontwikkelen van een baarmoederontsteking na toediening van hormonen toe, wanneer ze vlak voor de loopsheid gegeven worden.
Daarnaast kunt u er natuurlijk voor kiezen om uw hond normaal loops te laten worden. Om te voorkomen dat ze drachtig wordt, kunt u ervoor kiezen om haar gedurende haar loopsheid aangelijnd uit te laten.

Nadelen van de medicamenteuze behandeling om te voorkomen dat uw teef loops wordt?
Bijwerkingen van de gebruikte medicijnen:
- Er bestaat een verhoogd risico op het ontwikkelen van baarmoederontsteking
- Er bestaat een verhoogd risico op de ontwikkeling van kwaadaardige melkklier tumoren.
- Er bestaat een verhoogd risico op het ontwikkelen van suikerziekte, schijndracht, verlengde dracht en acromegalie (een overmatige afgifte van groeihormoon en daardoor vaak vergrote kaken, melkklierweefsel, en meer plooien in de huid)
- Bovendien werken ze vaak eetluststimulerend, waardoor uw teef dikker kan worden.
- Niet toedienen voor de 1e loopsheid, daar het risico op baarmoederontsteking dan groter is, soms pas na maanden.
- Na toedienen kan de volgende loopsheid afhankelijk van het gebruikte medicijn, na 6-26 maanden worden verwacht.

Advies steriliseren of medicamenteus voorkomen dat uw teef loops wordt?
In principe is dit een keuze die u zelf het beste kan maken. Onze voorkeur gaat uit naar het steriliseren van een teef. Indien u niet met uw teef wilt fokken is het met het oog op het ontwikkelen van problemen op latere leeftijd het beste om uw teef te laten steriliseren wanneer u wilt voorkomen dat ze loops wordt. Het elke keer geven van injecties met behoorlijke hoeveelheden hormonen, heeft veel bijwerkingen zoals hierboven beschreven.

Hoe wordt de sterilisatie uitgevoerd? Traditioneel versus laparoscopisch?
Bij het steriliseren van een teef wordt er een snede gemaakt in het midden van de buik. De eierstokken worden opgezocht, onderbonden en verwijderd. De baarmoeder wordt gecontroleerd en indien er geen afwijkingen worden gevonden, dan wordt deze niet verwijderd. Dit is namelijk extra belastend voor de teef en niet noodzakelijk als er geen afwijkingen waarneembaar zijn. De buik wordt in 3 lagen gehecht, dusdanig dat u en de hond geen hechtingen aan de buitenkant waarnemen (subdermale sluiting). Elke chirurgische ingreep wordt bij ons uitgevoerd door twee chirurgen en er is altijd een anaesthesist aanwezig om de patiënt elke minuut van de procedure te bewaken. Alle dieren zijn geïntubeerd (buisje in de luchtpijp) en krijgen zuurstof en gasnarcose tijdens de gehele procedure. Er wordt uitsluitend gewerkt met de beste hechtmaterialen en onder uiterst steriele en veilige omstandigheden. De pijnstilling is optimaal, zodat we complicaties na de operatie vrijwel uitsluiten.
Tegenwoordig is ook laparoscopische chirurgie mogelijk. Uitgebreid onderzoek van Dr. Nickel uit Duitsland  heeft uitgewezen dat er nauwelijks voordelen te benoemen zijn wanneer je de laparoscopische ingreep vergelijkt met de traditionele wijze zoals hierboven beschreven. De verschillen die besproken worden in zijn studie hebben met name te maken met pre (voor de operatie) en post-operatieve (na de operatie)  pijnstilling. Wanneer je een goed pijnprotocol  hanteert als kliniek zijn er geen aanwijsbare verschillen en weegt het kostenverhogende aspect niet op tegen de verschillen. In Dierenkliniek Zuiderkaag besteden we enorm veel aandacht aan pijnstilling: voor, tijdens en na de ingreep. We werken volgens de nieuwste pijnbestrijdings protocollen en hebben dan ook nauwelijks tot geen post-operatieve complicaties. Qua chirurgie tijd levert laparoscopie geen verkorting van je chirurgietijd op ten opzichte van de traditionele ingreep. Uiteraard geldt dit alleen maar wanneer er een ervaren chirurgisch team opereert en dat kunnen wij u bij Dierenkliniek Zuiderkaag aanbieden.

De Boog 74
1741 MT Schagen
T:  0224 - 218 997
E: info@dkzuiderkaag.nl